Akseki Coğrafi Yapısı
COĞRAFİ YAPI Yazdır
SOSYAL VE EKONOMİK YAPI 

Ekonomi
Yöre halkının başlıca geçim kaynakları ormancılık, ticaret ve hayvancılık olup, bağcılık ve badem yetiştiriciliği de fazladır. Oldukça taşlı olan bölgede sulanabilen arazilerde meyvecilik ve sebzecilik de yapılmaktadır. Akseki'nin dağlık yapısı tarım için elverişli değildir. Bununla beraber üzüm ve incir önemli geçim kaynaklarıdır. Bunların dışında ilçedeki başlıca ekonomik etkinlik ticaret ve küçükbaş hayvancılıktır. Akseki yöresinde bal, tereyağı, peynir, nergis soğanı, defne, kereste, av derisi ve canlı hayvan ticarette önemli bir yer tutar ve bunlardan bazıları ihraç edilir. Ayrıca Akseki'de el sanatları da çok gelişmiştir. Özellikle dokumacılık yaygındır.

  

  

Akseki yöresinde kurulu bir sanayi kuruluşu yoktur. Eskiden önemli bir uğraş olan deri tabakçılığı, dokumacılık ve demircilik kaybolmuştur.

 

İkinci Dünya Savaşı sonrasında dışarıya göçü önlemek amacıyla dokumacılık kooperatifi kurulmuş ama zamanla başarısız olmuş ve göç önlenememiştir. Çoğu köylerde köy kalkınma kooperatifi ve buna benzer kooperatifler kurulmuştur. Fakat bu çalışmalar da zaman içerisinde başarısız olmuş ve göç buralarda da önlenememiştir. Türkiye genelinde yaşayan 400 binin üzerindeki Aksekili nüfus bu göçlerin boyutunu göstermektedir. Geriş köyünde ve Cevizli kasabasında orman ürünleri işleyen birer tesis kurulmuş olup, bunlardan sadece Geriş köyündeki tesis işletilmektedir.

 

Son yıllarda ana vatanı Akseki olan kardelen soğanı çalışmaları bölgeye kazanç sağlamakla birlikte, bilinçsiz söküm kardelen neslini tehdit etmektedir. Sökülen kardelen soğanları ilaç sanayisinde kullanılmak üzere yurt dışına ihraç edilmektedir. Yine son yıllarda kurulmuş olan kültür mantarı tesisi üretim maliyeti yüksek olduğundan revize edilmekte ve kompost tesisi ilavesi yapılmaktadır. Kültür mantarının yanı sıra, özellikle bahar aylarında doğada kendiliğinden yetişen kuzu göbeği mantarı ticareti yörenin en önemli kazanç kaynaklarından biridir. Ayrıca incir ambalajlarında kullanılan defne yaprakları ticari değerlendirme alanına girmiştir. Kekik ve kekik yağı ticareti eskiden beri yapılsa da, daha yeni kazanç kapısı olmaya başlamıştır.

 

Ekonomik uğraşlardan birisi de tarımdır. Coğrafi sahanın engebeli ve tarıma az  elverişli olması bu kaynağı içe dönük yapmıştır. Toprağın azlığı hububatın dışarıdan alınmasını zorunlu kılmaktadır. Diğer kazanç getiren tarım ürünleri ise üzüm ve incirdir. Özellikle Aşağıaşıklar köyünün inciri,  Fersin kasabasının ve Murtiçi’nin üzümü çevrede oldukça isim yapmıştır. Son yıllarda güney köylerinde bağlar revize edilmiş ve üzüm önemli bir kazanç kaynağı olmuştur.

 

Bölgede hayvancılık açısından uğraşlar değişik görünümler gösterir. Coğrafi yapı nedeniyle büyükbaş hayvancılığın gelişmesi zordur. Davarcılık  yapılabilmektedir. Köylerin çoğunda peynir ve hayvan gübresi ticareti yapılmaktadır. Tulum peyniri oldukça ünlüdür.

 

1970’lerde başlayan tavukçuluk ilçenin merkeze uzak oluşu nedeniyle o zamanın teknolojisiyle başarılı olmamış ve  yeni teknoloji ile de tavukçuluk girişimi yapan olmadığından tavukçuluk gelişememiştir.

 

Bölgenin en önemli gelir kaynaklarından birisi de arıcılıktır. Son zamanlarda arıcılık iyi bir gelişme göstermektedir. Özellikle Süleymaniye kasabası ve Çimi köyü yaylasında üretilen bala talep oldukça fazladır.

 

Kuzeyde Süleymaniye kasabasından başlayıp Susuzşahap köyüne doğru uzanan Gidengelmez Dağları'nda dağ keçisi avcılığı av turizmine hizmet vermektedir.

 

Aksekililerin çok azı tarım ile uğraşmaktadır; tarım kadınların işi olarak görülmektedir. Son yıllarda kekik tarımı ve kapari yetiştiriciliği alanlarında bazı çalışmalar başlatılmıştır. Tarımın geliri bölgede çok azdır ve geçim için yetersizdir. Akseki’de el sanatları oldukça gelişmiştir. Kunduracılık, bakırcılık, seramikçilik ve ağaç oymacılığı bu uğraşların başında gelir. Türkiye’nin her yerinde Konya kaşığı olarak satılan tahta kaşıklar bademli kasabasında üretilmektedir. Bademli kasabasında hemen her evin altında kaşık yapım tezgahı vardır. Fakat her şeye rağmen Akseki’de göç olayları durdurulamamaktadır. Bütün bunların yanı sıra yabancı ülkelerde çalışan işçi sayısı oldukça fazladır. Yurt dışındaki ikinci kuşak Aksekililerin büyük bir bölümü bulundukları ülkelerde kendi işlerini kurmuşlardır.

 

Akseki’den ayrılmayanlar için hayvancılık, arıcılık, ağaç, kardelen, sahlep, kekik ve andız yağı, peynir ve tereyağı ticaretleri başlıca geçim kaynaklarındandır.

  

  Eğitim 

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Akseki ilçesinde ve bazı köylerinde ilkokul düzeyindeki sübyan mektepleri, ortaokul düzeyindeki rüştiye mektepleri ve üniversite düzeyindeki medreseler bulunmaktaydı.

 

Osmanlı devletinin son dönemlerine doğru bu okullardaki düzen bozulmuştur. Ancak eğitime önem veren halk gençlerini Akseki dışına göndererek eğitimlerini sürdürmelerini sağlamışlardır. Yurdumuzda tanınan ünlü Aksekili ticaret adamlarının yanı sıra Aksekili bürokrat, paşa ve bilim adamları adlarını duyurmuşlardır. TBMM’nin kuruluşunda Antalya milletvekili olarak görev yapan Rasih KAPLAN, ünlü astronom Fatin GÖKMEN, ünlü diyanet işleri başkanı Ahmet Hamdi AKSEKİ bunlardan sadece bazılarıdır.

 

Cumhuriyetin ilk yıllarında bu aydın kesimin de katkısıyla Akseki ve köylerindeki ilkokullar yeniden açılmıştır. O zamanın kanunlarına göre halk kendi ihtiyaçlarını kendisi karşılamaktaydı. Akseki halkının ekonomisi Demirci Mehmet Efe olayı ve uzun süren savaşlar nedeniyle tarım gelirleri en düşük düzeye inmiş olmasına rağmen, Akseki halkı eğitim için her masrafı seve seve karşılamıştır.

 

Akseki'nin hemen hemen bütün köylerinin kültür ve dayanışma dernekleri vardır ve bu dernekler köylerinin özelliklerini ön plana çıkaran festivaller yapmaktadır.

 

Akseki’de 1947 yılında ortaokul, 1975 yılında ise lise açılmıştır. Yıpranan ilkokulun yerine Aksekililerce Devrim İlkokulu yapılmıştır.

 

1723 yılında yapılmış olan Yeğen Mehmet Paşa  Kütüphanesi, içerisinde konferans salonları da olan modern bir binada, 25 bini aşkın kitabıyla ve dünyada benzerleri olmayan 320’nin üzerindeki el yazması eseriyle hizmet vermektedir.

 

Ayrıca Sağlık Meslek Yüksek Okulu, Anadolu Sağlık Meslek Lisesi, Devlet Parasız Yatılı Lisesi, Süper Lise, Şahinler Lisesi, Kız Meslek Lisesi, İmam Hatip Lisesi, Endüstri Meslek Lisesi ve Cevizli Çok Programlı Lisesi ile eğitim ve öğretime hizmet verilmektedir.

 

Türkiye’nin üçüncü büyük Atatürk heykeli Akseki’dedir.

 

Okullarını kendisi yapan yöre olarak tanınan Akseki okulları, kütüphanesi, stadyumu, kapalı spor salonu, yüzme havuzları ve halı sahasıyla örnek bir eğitim ve spor merkezi olma özelliğine sahiptir.

 

Akseki Çanakkale Savaşı'nda en çok şehit veren ve çok sayıda gazisi olan bir ilçedir. Bunlarla ilgili kayıtlar Yeğen Mehmet Paşa Kütüphanesi'nde saklanmaktadır